Feeds:
ჩანაწერები
კომენტარები

Posts Tagged ‘ლიტერატურა’

 

კითხვა სიამოვნებაა. სხვათა შორის, ერთადერთი სიამოვნება, რომელიც არც ამორალურია და არც ასუქებს. სიამოვნებას წესები, დათქმები, შეზღუდვები და ვალდებულებები არ უხდება.

მარტივი ჭეშმარიტებაა, ღმერთმანი, მაგრამ ამ მარტივი ჭეშმარიტების საპირისპიროდ რამდენი სიბრიყვეც მომისმენია და წამიკითხავს, იმდენი სიკეთე და კარგი წიგნი თქვენ.

ტრანსპორტში კითხვა მარიაჟობააო, ქინდლში წაკითხული წიგნი წაკითხულად არ ითვლებაო, დეტექტივი მდარე ჟანრია და ფანტასტიკა – საბავშვო საკითხავიო.

ვისაც როგორც უნდა, ისე ჩათვალოს. ყველას აქვს კონსტიტუციით გარანტირებული უფლება, ამტკიცოს თუნდაც გაუვალი სიბრიყვე, იკითხოს მხოლოდ გოეთე (ან მხოლოდ სერვანტესი, ან მხოლოდ სტრუგაცკები) და წლის ბოლოს, კაი ბუღალტერივით, წაკითხული გვერდები თვალოს. ერთი ლეგენდარული ლიტერატურული პერსონაჟის არ იყოს, სხვის საქმეში არ ვერევი მე და სხვისთვის (ჭკუის) სწავლება ჭირივით მძაგს, მაგრამ ზუსტად იმ სხვას არ ასვენებს გამჩენი და ის სხვა ცდილობს, მიკარნახოს, რა ვიკითხო, სად და როგორ.

ზაფხულში, ხალხმრავალ წიგნის მაღაზიაში, ასეთ დიალოგს (სინამდვილეში – მონოლოგს) შევესწარი. თავად ახალგაზრდა ქალი თხუთმეტიოდე წლის გოგოს ამუნათებდა, რა დროს შენი ზღაპრებია, რით ვერ გაიზარდეო.

(more…)

Advertisements

Read Full Post »

20170222_213944

“დეტექტივი, ფანტასტიკა, ეროტიკა და სხვა დაბალი სინჯის პროზა” ხომ გახსოვთ? აი, ის ქოთქოთა ბლოგი, ლიტერატურის დაბალo და მაღალი სინჯის ჟანრებად დაყოფა რომ გავაპროტესტეთ.

თურმე სად ხარ, ჟანრი ვის დაკარგვია, ორდიპლომიანი ხალხი ლიტერატურას ენის მიხედვით ყოფს და ახარისხებს.

“ქართულს არაფერს არ ვკითხულობ”.

“ქართულში”, ცხადია, ილია, ვაჟა, აკაკი, გალაკტიონი, ყაზბეგი, მიხეილ ჯავახიშვილი  არ იგულისხმება. ეჭვი მეპარება, ამათ კითხვაში ღამეს ათენებდნენ, მაგრამ გიჟები ხომ არ არიან, ხმამაღლა უარყონ. კლასიკა ხელშეუხებელია.

არც დოჩანაშვილი, ჭილაძე, ინანიშვილი და რჩეულიშვილი. ესეც კლასიკაა. თან მოდური კლასიკა.

რაღა დარჩა ცხვირასაბზუებელი – თანამედროვე პროზა და პოეზია.

(more…)

Read Full Post »

tsignebi-da-satamashoebi

ათიოდე დღის წინ, მეგობარმა ძალიან საინტერესო ბმული მაჩვენა.

“სასკოლო ასაკში აუცილებლად წასაკითხი წიგნები – რჩევები არდადეგებისათვის”.

ერთ-ერთ ქართულ საგანმანათლებლო ვებგვერდზეა განთავსებული და, მცირე ანოტაციის მიხედვით, სკოლა “ჰამილტონის” დირექტორის, გია მურღულიას შედგენილია.

ბმული გადასარევად მუშაობს, მაგრამ არც თუ მოკლე სიას აქაც დავდებ, ისე, თვალსაჩინოებისათვის.

1. ეკლესიასტეს წიგნი
2. იობის წიგნი
3. ჰომეროსი – „ოდისეა“
4. პლუტარქე – „პარალელური ბიოგრაფიები“
5. ათას ერთი ღამე
6. შექსპირი – „რომეო და ჯულიეტა“
7. ბალზაკი – „შაგრენის ტყავი“
8. სტენდალი – „წითელი და შავი“
9. გუსტავ ფლობერი – „ქალბატონი ბოვარი“
10. უმბერტო ეკო – ვარდის სახელი
11. სენტ-ეგზიუპერი – პატარა უფლისწული
12. ილფი და პეტროვი – თორმეტი სკამი
13. მიგელ დე უნამუნო – აბელ სანჩესი
14. იასუნარი კავაბატა – „ათასფრთიანი წერო“
15. კობო აბე – „ქალი ქვიშაში“
16. ჰარუკი მურაკამი – „1Q84“
17. ორხან ფამუკი – „მე წითელი მქვია“
18. სალმან რუშდი – „ფლორენციელი ჯადოქარი“
19. ვლადიმირ ნაბოკოვი – „ლოლიტა“
20. ბორის პასტერნაკი – „ექიმი ჟივაგო“
21. ფრანც კაფკა – „პროცესი“
22. ერნესტ ჰემინგუეი – „მოხუცი და ზღვა“
23. ენტონი ბერჯესი – „მექანიკური ფორთოხალი“
24. სემიუელ ბეკეტი – „გოდოს მოლოდინში“
25. ჯეკ კერუაკი – „გზაზე“
26. ფრედერიკ ბეგბედერი – „99 ფრანკი“
27. მიხეილ ბულგაკოვი – „ოსტატი და მარგარიტა“
28. თომას მანი – „ბუდენბროკები“.

ოცდარვა წიგნი. ეკლესიასტედან “ბუდენბროკებამდე”.

(more…)

Read Full Post »

tsignebi-da-satamashoebi

ჩემი მეგობრის ამბით დავიწყებ. ისე მოგიყვებით, როგორც მიამბო.

“შევედი წიგნის მაღაზიაში, მშვენიერ ხასიათზე ვარ, თაროები ჩამოვიარე და “13 მიზეზს” და “მე, შენამდეს” დავავლე ხელი. იქვე კონსულტანტი დგას, ხომ ვერაფრით დაგეხმარებითო.  ვაჩვენე ეს წიგნები, თქვენ თუ წაიკითხეთ და თუ მოგეწონათ-მეთქი. შემომხედა მერაშუაშივარ მზერით – იცით, მე მარტო გოეთეს ვკითხულობო.”

აი, ასე. მოკლედ და გასაგებად. მარტო გოეთესო.

ყოველი შემთხვევისათვის, თავიდანვე ვიტყვი: გოეთე ძალიან მომწონს. “ფაუსტიც”, “დასავლურ-აღმოსავლური დივანიც”. თქვენ წარმოიდგინეთ, “ახალგაზრდა ვერთერის ვნებანიც” არ მეჩვენება ურიგო და, საერთოდ, კლასიკას არაფერს ვერჩი.

ისიც ცხადზე ცხადია, რომ ყველას აქვს კონსტიტუციით გარანტირებული უფლება, იკითხოს ის და მხოლოდ ის, რაც გაუხარდება. მართალია, ვერაფრით მოვიფიქრე, როგორ უნდა იკითხო მარტო გოეთე (ან მარტო სერვანტესი, ან მარტო ლინდგრენი, ან მარტო ბრედბერი, ან მარტო სტრუგაცკები), მაგრამ რა ჩემი საქმეა. იმ გოგომ ხომ იცის. უნდა და კითხულობს. ჰოდა, ღმერთმა შეარგოს.

(more…)

Read Full Post »

must read books image

თითქმის დარწმუნებული ვარ, ეს სულისშემძვრელი და სისხლისგამყინავი შეძახილი ერთხელ მაინც მოგისმენიათ, ერთხელ მაინც უკითხავთ თქვენთვის და თუ აცდით, მოსალოცად გქონიათ საქმე – გადასარევ წრეში ტრიალებთ.

“აუ, ეს წაკითხული როგორ არ გაქვს?!”

რაღაცნაირი კითხვაა. განცვიფრებით, შეფარული ბრალდებით, შეცოდებით სავსე, ეს როგორ მოგივიდაო. ჯერ ხომ სირცხვილით უნდა დაიწვა, მიწა გაგისკდეს და შიგ ჩაგიტანოს, მერე ბოდიში მოიხადო, უახლოეს წიგნის მაღაზიაში ან ბიბლიოთეკაში გავარდე, სასწრაფოდ მოიძიო ის წაუკითხავი საოცრება, გადააბულბულო, ვალმოხდილი დაბრუნდე, გამოვასწორე, უფროსოო, უპატაკო და მადლობაც გადაუხადო, მაღალ ლიტერატურას რომ გაზიარეს და მომავალში თავისმოჭრა, იმიჯის შელახვა და უწიგნურის სტატუსი აგაცილეს თავიდან.

Must Read წიგნებზე მოგახსენებთ, წაუკითხაობა ლამის გაუნათლებლობად რომ ითვლება. სახელდახელო სიის ჩამოწერაც შემიძლია, რომ რამე. ხანგრძლივი დაკვირვების შედეგია. მე დავიწყებ, თქვენ გააგრძელეთ.

(more…)

Read Full Post »

გიორგი კეკელიძე. ცხრათავიანი ფეხბურთის ზღაპარი

საქართველო – ინგლისი,
“მანჩესტერი” – “დინამო”

გამომცემლობა “არტანუჯი”

თბილისი

2105

რედაქტორი – ზვიად კვარაცხელია

გარეკანის დიზაინი/ილუსტრაცია – ნატალი ავალიანი

ISBN 978-9941-445-89-7

© გიორგი კეკელიძე, 2015 © გამომცემლობა არტანუჯი, 2015 ყველა უფლება დაცულია

 

თავი I

ამბავი დავით გურამიშვილზე და სულხან-საბაზე

 

ესე საქმე სულ ასეა – რაც თავი მახსოვს. ტელეეკრანისკენ მიბრუნებული.

წინასწარ ვიცი, რომ ინგლისი სადღაც გავარდება, მუნდიალი იქნება თუ ევრო. გავარდება რამე ისეთი დრამატული სცენარით, შექსპირიდან და ბომონტიდან რომ მოსდევს. ისე არ გამოდის. ვინმე გონიერი კაცი აირჩევდა ბრაზილიას ან ესპანეთს – დაზოგავ­და ჯანმრთელობას და ლანძღვა-გინების სიტყვათა მარაგს. მაგრამ ეს ფეხბურთის ფანობა ხომ რაღაც უცნაური რამეა. აი, ახლაც კიევში, ალბიონელების დატოვებულ დროშებთან ვზივარ და სხვაგვარად არ ძალმიძს. ჩემი გულის საფეხბურთო ნაწილი მათ ეკუთვნით და როგორც ოდითგანვე გვკარნახობდნენ – გულს ვერ უბრძანებ.

ხოლო აქ სხვა საქმეზე ვარ. 2012 წელია. რადგან ევროპის ჩემპიონატს დაემთხვა ჩამოსვლა, ვიფიქრე ბილეთს ვიყიდდი, მაგრამ ამაოდ. ადრევე დაეპატ­რონენო. ეკრანით და აურით დავკმაყოფილდი. და რაც შეეხება საქმეს – ეროვნულ ბიბლიოთეკაში ქარ­თული ემიგრაციის დარბაზს ვხსნით. აქამდე რატომ­ღაც ისე გამოვიდა – სადაც სიტყვა ემიგრანტს ახსენებენ, მხოლოდ ნოე ჟორდანია მოაგონ­დებათ ხოლმე და ის ხალხი, ამ მთავრობას რომ გაჰყვა. არადა, ნაკადი ბევრი იყო და სხვადასხვა დროს. ერთ-ერთი პირველი და ძალიან მნიშვნელოვანი ვახტანგის ამალაა მოსკოვისკენ საუკუნეების წინ დაძრული. ეს კი თითქოს რაღაც უცნაური ემიგრაცია გახლდათ – ფორმით და არა თვისობრივად – დაახლოებით ისეთი, საქართველოს დემოკრატიული მთავ­რობა, წითელი არმიის შემოსვლის შემდეგ, სა­ცხოვ­რებლად პეტერბურგში რომ გადასულიყო. მაგრამ რაც უბრძანეს, ის გააკეთეს. თან ამას ღია მტრობა მაშინ არც ეთქმოდა. ზოგმა შეიძლება ისიც თქვას, სადაც გულმა გაუწიათ, იქ წავიდნენო. როგორც რომ უნდოდათ, ისე მოახდინესო. ქართუ­ლი დიდებულების უნიათობაზეც შეიძლება საუბა­რი რიგ შემთხვევაში. ეს სხვა სახის საკითხია და განსხვავებულ კვლევას საჭიროებს. აი, იმჟამინ­დელი ქართული ემიგრაციის მნიშვნელოვანმა ნაწილმა კი მოს­კო­ვი რაღაც მიზეზით მალევე დატოვა და პოლტავაში დაფუძნდა. მათ შეუერთდა დავით გურამიშვილი – ქართველ დიდპოეტთა ხუთეულში უსათუოდ დაფუძნებული კაცი, რომელიც მხოლოდ ლექსებს არ დასჯერდა და ნახაზებს ქმნიდა სამეურნეო საქმეთათვის. ამის გამო, მირგოროდში მას ერთიორად აფასებენ. იქ მისი მუზეუმი და ბიბლიოთეკაა. ასევე საფლავი შთამბეჭდავი ობელისკით. საფლავი, რომელიც სავარაუდოა, თუმცა ბევრი ცოტა გულუბრყვი­ლოდ მიიჩნევს, რომ მის ნამდვილობას წყალი არ გაუვა. დნეპროპეტ­როვსკში, სულხან-საბას ძმის შთამომავალი – თუ გვარის გაგრძელების მხრივ ვიტყვით, უკანასკნელი – გალინა ბულატნიკოვა-ორბელიანი ვნახეთ. ქართული, რაღა თქმა უნდა, არ იცის. თუმცა საოცარ საქმეს აკეთებს – საკუთარი გენეალოგიის კვლევა დაიწყო. აგროვებს ყველაფერს – მეცხრამეტე საუ­კუნის სამოსის ნარჩენები, მეოცის დასაწყისის მისალოცი ბარათები, ხელნაწერები, ნოტების სა­ხელ­მძღვანელო მინაწერებით. ინიშნავს ზეპირ გადმო­ცემებსაც. წერს სტატიებს ორბელიანებზე იქაურ გაზეთებში. მოკლედ, არ იღლება. აქამდე ერთი-ორი იქაური ქართველი თუ გამოეხმაურა, ჩვენს ყუ­რამ­დეც მათი გზით მოაღწია და “თავს დავესხით”. რო­ცა გვნახა, დიახაც, იტირა. ბევრი რამ ერთად გაუხარდა. ისე, რომ ზოგიერთ უძვირფასეს ნივთსაც შეელია და ბიბლიოთეკას აჩუქა. ეს ცალკე და სასიხარულო თემაა. მაგრამ ერთი სიხარული საქმეს წინ ვერ წასწევს – ჩვენ უნდა ვისწავლოთ საკუთარ კულტურაზე ზრუნვა. თუ არ დავიზარებთ და მოვინდომებთ – გამოვა საქმე. პატარა საქმე როდია. აი, ინგლისი რომ ფინალში გავიდეს, იმას ჰგავს.

(more…)

Read Full Post »

ასტრიდ ლინდგრენი. "ჩვენც სალტკროკელები ვართ". ჩორვენი და ბოცმანი. ილუნ ვიკლანდის ილუსტრაცია.

მოგესალმებით! დღეს მაქვს პატივი, მოლის ბლოგზე თქვენი მასპინძელი ვიყო.

როდესაც მოლიმ გესტ-ჯეოპარდის შესადგენად მომიწვია და მე გულითადი მადლობა და პირველი სიხარულიც მოვილიე, ცოტა არ იყოს და საგონებელში ჩავვარდი. ბოლოს და ბოლოს, გადახედეთ ძველ თამაშებს, რაზე აღარ გვიმტვრევია თავი და გვიმსჯელია. ერთი კი ვიცოდი, რომ პაკეტი სახალისო და მსუბუქი იქნებოდა, მაგრამ თემაზე კარგა ხანს ვერ შევჯერდი.

საბოლოოდ კი დღევანდელი ჯეოპარდის თემად უსაყვარლესი ოთხფეხები შევარჩიე, მაგრამ ამ კითხვების საპასუხოდ კინოლოგიაში გათვითცნობიერება არ არის საჭირო; უფრო ლიტერატურისა და კინოს პერსონაჟ ცუგრიებს უნდა იცნობდეთ. იმედი მაქვს, პაკეტი მოგეწონებათ.

აბა, შევუდგეთ საქმეს:

(more…)

Read Full Post »

%d bloggers like this: