Feeds:
ჩანაწერები
კომენტარები

Archive for the ‘კლიché’ Category

მეგობარს ველაპარაკებოდი ამას წინათ, რაღაცებს ვარჩევდით და სიტყვას მოაყოლა, ხომ ყოფილა ასე, წიგნს რომ კითხულობ წვალებით და უწადინოდ, მაგრამ თავს ძალას ატან და არ ეშვებიო.

როგორ არ ყოფილა, ძალიან ნაცნობი ამბავია-მეთქი.

სავალდებულო საკითხავს არ ვგულისხმობ. სავალდებულო საკითხავზე ბევრი გვილაპარაკია და, როგორც ვატყობ, კიდევ ბევრს ვილაპარაკებთ. კი არ მეზარება, ერთხელაც გავიმეორებ – ჩემო კარგებო და ძვირფასებო, must read წიგნები არ არსებობს. მარტო ის, რომ ავტორი რომელიმე პანთეონში განისვენებს, სახელმძღვანელოებში და ქრესტომათიებში მოიხსენიება, სამეგობროს მოსწონს და ნეტში ფართოდ გავრცელებული “ყველასათვის საყვარელი წიგნების” ათეულების, ოცეულების და ასეულების სათავეშია, არც არაფერს არ ნიშნავს. კოლექტიური გემოვნება არ არსებობს. კოლექტიური გემოვნება უგემოვნობის მეორე, შელამაზებული სახელია, ფეხის ხმას აყოლაა და მეტი არაფერი.

(more…)

Advertisements

Read Full Post »

ორიოდე კვირის წინ, ფეისბუქის გვერდის სტუმრებს ბებია ასტრიდის “პეპი გრძელიწინდას” 1973 წლის გამოცემის სურათი გავუზიარე.

უამრავი კომენტარიდან ერთი, ყველა გაგებით, გამორჩეული და უცნაური გამოდგა.

“არ ჩამქოლოთ, მაგრამ მაგარი სისულელეა პეპი. არც ბავშვობაში მომეწონა და არც ახლა მომწონს“.

სანამ ამ ბლოგის კითხვას გააგრძელებთ, რაღაცებზე შევთანხმდეთ. სხვაგვარად აზრი არ ექნება. ტყუილად მოცდებით.

ამქვეყნად ყველა წიგნი მკითხველისთვის იწერება. ყველა მკითხველს აქვს უფლება, არ მოსწონდეს თუნდაც შედევრად მიჩნეული ნაწარმოები. ამაში დასაძრახი არაფერია. სულ პირიქით. “ყველასათვის საყვარელი წიგნი”, უბრალოდ, არ არსებობს. არც მწერალი. ფეხის ხმას აყოლა და “ყველას უყვარს და მე როგორ არ მიყვარდეს” ბევრად უსიამოვნო მოსასმენია და, რაც მთავარია, ძალიან ყალბია.

(more…)

Read Full Post »

 

კითხვა სიამოვნებაა. სიამოვნებას წესები, დათქმები, შეზღუდვები და ვალდებულებები არ უხდება.

მარტივი ჭეშმარიტებაა, ღმერთმანი, მაგრამ ამ მარტივი ჭეშმარიტების საპირისპიროდ რამდენი სიბრიყვეც მომისმენია და წამიკითხავს, იმდენი სიკეთე და კარგი წიგნი თქვენ.

ტრანსპორტში კითხვა მარიაჟობააო, ქინდლში წაკითხული წიგნი წაკითხულად არ ითვლებაო, დეტექტივი მდარე ჟანრია და ფანტასტიკა – საბავშვო საკითხავიო.

ვისაც როგორც უნდა, ისე ჩათვალოს. ყველას აქვს კონსტიტუციით გარანტირებული უფლება, ამტკიცოს თუნდაც გაუვალი სიბრიყვე, იკითხოს მხოლოდ გოეთე (ან მხოლოდ სერვანტესი, ან მხოლოდ სტრუგაცკები) და წლის ბოლოს, კაი ბუღალტერივით, წაკითხული გვერდები თვალოს. ერთი ლეგენდარული ლიტერატურული პერსონაჟის არ იყოს, სხვის საქმეში არ ვერევი მე და სხვისთვის (ჭკუის) სწავლება ჭირივით მძაგს, მაგრამ ზუსტად იმ სხვას არ ასვენებს გამჩენი და ის სხვა ცდილობს, მიკარნახოს, რა ვიკითხო, სად და როგორ.

ზაფხულში, ხალხმრავალ წიგნის მაღაზიაში, ასეთ დიალოგს (სინამდვილეში – მონოლოგს) შევესწარი. თავად ახალგაზრდა ქალი თხუთმეტიოდე წლის გოგოს ამუნათებდა, რა დროს შენი ზღაპრებია, რით ვერ გაიზარდეო.

(more…)

Read Full Post »

უცნაური სათაურია, გეთანხმებით. წიგნებს და ცრურწმენას ერთად იშვიათად ახსენებენ. სად კითხვა და კითხვით მიღებული სიამოვნება და სად წესები, დათქმები, შეზღუდვები და ცრურწმენებიო, დარწმუნებული ვარ, გაიკვირვებთ.

მეც ასე მეგონა.

ოღონდ ბლოგერობისას იმდენ “საინტერესო” და სახალისო მოსაზრებას გადავაწყდი, ნახევარს ვერ დავთვლი. ჯერ მიკვირდა, სადღაც ვბრაზობდი კიდეც, საპირისპირო არგუმენტებს ვეძებდი, კამათში თავით ვეშვებოდი, რაღაცების მტკიცებას ვცდილობდი. ახლა, უბრალოდ, მეღიმება. პირველ რიგში, საკუთარ თავზე.

ჰოდა, დღეს ამ ბიბლიოცრურწმენების ჩემეული კოლექციიდან რამდენიმეს გაგიზიარებთ.

ამას წინათ, ერთ-ერთ ვებგვერდზე სია დაიდო – ათი (თუ რამდენიც იყო) წიგნი, რომელიც მეტროში უნდა წაიკითხო. ასეთი სიები საინტერესო და სახალისოა, კრეატივის მარცვალი მაინც თუ ახლავს (მაგალითად, მეტროში გლუხოვსკის “მეტროს” წაკითხვას რომ გთავაზობენ, აეროპორტში – არტურ ჰეილის “აეროპორტს”, ტრანსატლანტიკურ კრუიზში – აკუნინის “ლევიათანს” და ასე შემდეგ), ამათ არაფერი აერთიანებდა პატრონის ანუ გამომცემლობის ლოგოს  გარდა. თავს დავდებ, ვინც ნახა, გაიფიქრა, გაყიდვების მენეჯერის შედგენილი იქნებაო.

(more…)

Read Full Post »

ტრანსპორტში მობილურით ხმამაღალ და გაუთავებელ ლაპარაკზე უნდა გეწუწუნოთ.

სამარშრუტოებში უფრო. ავტობუსში და მეტროში მეტი სივრცეა, მოთმინების ძაფმა თუ ვერ გაგიძლო, თავს უშველი, გაერიდები მაინც. ერთ ბეწო სამარშრუტოში რა უნდა ქნა, მართლა ხომ არ გააჩერებ და ჩახვალ. მე შენ გეტყვი, მეორე მალე გამოჩნდება ან სურათი დაგხვდება სხვა.

გულმა ცუდი ჯერ კიდევ მაშინ მიგრძნო, მობილურმა ოპერატორებმა უსასრულო ტარიფები რომ მოამრავლეს, მაგრამ რაღაც იაფდებოდა ამ ძაღლუმადურ  ყოფაში და ხმას როგორ ამოვიღებდი.

ჰოდა, გაიხარე, მუშავ, წამებულო, კვირაში 4-5 მხიარული, შინაარსიანი და ინფორმატიული მგზავრობა გამოწერილი მაქვს. ზოგჯერ მეტიც.

ზიხარ საღამოს სამარშრუტოში, ერთი სული გაქვს, შინამდე მიაღწიო. ცალკე ზლაზნია საცობი გკლავს, ცალკე – მთელი დღის დაღლილობა, ცალკე – მეორე დღისთვის კუდად მოტოვებული საქმეები… მგზავრობ ასე ბედნიერად და, პარალელურად, ვიღაცების არხეინ საუბრებს უსმენ.

არა, დარწმუნებული ვარ, (მათთვის) ძალიან მნიშვნელოვან ამბებს განიხილავენ, მაგრამ მე რა დავაშავე?!

(more…)

Read Full Post »

ჩვენი ამბავი ხომ იცით, ტრადიციები გვიყვარს.

არ აქვს მნიშვნელობა, ღირებულია თუ აზრს მოკლებული, ნამდვილი თუ გამოგონილი, ძველი და დროით გამოცდილი თუ ახალი, კაცმა არ იცის, როგორ დამკვიდრებული.

“შენი გადახდილიაც” ახალია, აგერ, ჩვენს თვალწინ ფესვგამდგარი. ზუსტი თარიღის დადგენა არ მიცდია, მაგრამ არ მგონია, საზოგადოებრივ ტრანსპორტში ნაცნობისთვის მგზავრობის საფასურის გადახდა ფარნავაზიდან მოგვდგამდეს და ქართლის ცხოვრებაში იხსენიებოდეს.

დაპატიჟებაში თავისთავად ცუდი არაფერია, ადამიანის პატივისცემის ფრიად უწყინარი ხერხია, სანამ უბრალოდ სასიამოვნო ჟესტიდან დაუწერელ კანონად არ იქცევა და ვალდებულებად არ ჩამოგეკიდება კისერზე.

დაუწერელ კანონებს მზიურ წილხვედრში დაწერილზე მეტი ძალა რომ აქვს, ცნობილი ამბავია. სხვისი Oblico Morale-ს კონტროლზე ალესილი საზოგადოებაც დაუწერელი წესების შესრულებას ასკეც გაფაფიცებით აკვირდება. ესეც ერთგვარი ტრადიციაა. აქა ვდგავართ და სხვაგვარად არ ძალგვიძს…

(more…)

Read Full Post »

ქართულ ენაზე, ენის სიწმინდესა და გამართულ მეტყველებაზე რომ წერ, ძალიან უნდა იფრთხილო, თუნდაც ყველაზე კეთილი განზრახვით დაწერილი ტექსტი ჭკუის სწავლებაში, ურაპატრიოტულ მოწოდებებსა და ქსენოფობიურ გამოხტომაში არ გადაგეზარდოს.

სხვისთვის ჭკუის სწავლება და ურაპატრიოტიზმი ჭირივით მეზარება. ან მე ვის რა უნდა ვასწავლო. ჩემს ამბებს მოგიყვებით. დასარიგებლად და რჩევისთვის არა, ისე, შინაურულად.

ენა, მოგეხსენებათ, ცოცხალი ორგანიზმია, მუდმივად ვითარდება. ის, რაც დღეს შეცდომად ითვლება, ხვალ, შესაძლოა, ნორმად აღიარონ. აგერ, ვიღაცები ამბობენ, “გამარჯობათ” სწორი ფორმააო. მე მაინც ჩვეული “გამარჯობა” მირჩევნია. პატივისცემის გამოხატვას ზედმეტი “თ”-ს გარეშეც მოვახერხებ.

ენის ცოდნაც, ერთი ცნობილი სიგარის არ იყოს, მხოლოდ ენის ცოდნაა და მეტი არაფერი. თავანკარა ქართულით მოსაუბრე ნაძირლებიც შემხვედრია და ყოვლად გადასარევი ხალხიც, სამ სიტყვაში ხუთ შეცდომას რომ უშვებენ. მოკლედ რომ მოვჭრა, უხეირო ქართულს, ფეისბუქზე, ბლოგებზე და ყველგან, სადაც ვკითხულობ, თვალს ვარიდებ. უბრალოდ, ზოგჯერ მართლა სასაცილოა, ჭკუას ისე გარიგებენ, მეოთხეკლასელს რომ მსგავსი შეცდომებით მეწერა, თინა მასწავლებელი საკლასო ოთახში არ შემიშვებდა.

(more…)

Read Full Post »

Older Posts »

%d bloggers like this: