Feeds:
ჩანაწერები
კომენტარები

Archive for მარტი, 2015

ფილიპ კონრად დიკი.

იდინე, ცრემლო, – თქვა პოლიციელმა

სერია “ფანტასტიკური ბიბლიოთეკა”

გამომცემლობა “წიგნები ბათუმში”

ბათუმი

2015

 

მთარგმნელი – ანა ჭიჭინაძე

ყდის დიზაინერი – ეკა ტაბლიაშვილი

ქართული გამოცემა © გამომცემლობა “წიგნები ბათუმში”, 2015 ყველა უფლება დაცულია

1

1988 წლის 11 ოქტომბერს, სამშაბათ დღეს “ჯეისონ ტავერნერის შოუს” ბოლო, ოცდაათწამიანი კადრი მიიწურა. პულტთან მოკალათებულმა ტექნიკოსმა გამოსახულება ბოლო ტიტრზე გააჩერა და ჯეისონ ტავერნერს, რომელიც უკვე სცენას ტოვებდა, ხელით რაღაც ანიშნა – მის დასანახად მაჯაზე ხელი წაივლო და მომუშტული მტევანი პირთან მიიტანა.

ჯეისონმა სტუდიის მიკროფონში ხავერდოვანი ხმით ჩასძახა:

– მეგობრებო, კვლავ ველოდები თქვენგან წერილებსა და ღია ბარათებს. ახლა კი დარჩით ტელეეკრანებთან, თქვენ გელოდებათ ძაღლი-საოცრება-სკოტის თავგადასავალი.

ტექნიკოსს გაეღიმა. ჯეისონმაც გაუღიმა პასუხად. შემდეგ ხმა და გამოსახულება ერთდროულად გაქრა – ერთსაათიანი მუსიკალურ-გასართობი პროგრამა, რომელსაც წლის საუკეთესო სატელევიზიო შოუების რეიტინგში მეორე ადგილი ეკავა, დასრულდა. ყველაფერმა კარგად ჩაიარა.

– სად დავკარგეთ ნახევარი წუთი? – ჰკითხა დაბნეულმა ჯეისონმა გადაცემის მთავარ სტუმარს, ჰეზერ ჰარტს.

ჯეისონს თავისი შოუ წუთი წუთზე ჰქონდა გათვლილი.

– არა უშავს, ჩიტუნა, – უპასუხა ჰეზერ ჰარტმა, გრილი ხელი ოდნავ დაცვარულ შუბლზე მიადო და ნაზად დაუზილა.

– ხვდები მაინც, რამხელა ძალას ფლობ? – უთხრა ჯეისონს ალ ბლისმა, ბიზნესაგენტმა და როგორც ყოველთვის, ისე მიუახლოვდა, რომ ლამის ზედ აეწება, – ოცდაათმა მილი­ონმა ადამიანმა ნახა, ელვა-შესაკრავი როგორ შეიკარი. ეს ერთგვარი რეკორდია!

– ელვას ყოველ კვირას ვიკრავ, – მიუგო ჯეისონმა, – ეს ჩემი სამარკო ნიშანია. თუ არ უყურებ შოუს?

– მაგრამ ოცდაათი მილიონი! – აღტაცებით გაიმეორა ბლისმა და მრგვალი, ღაჟღაჟა სახე ოფლის წვეთებით დაენამა, – დაფიქრდი, რამდენია. თანაც საავტორო ჰონორარიც არ დაგავიწყდეს.

ამაზე ჯეისონმა მოკლედ მოუჭრა:

– სანამ ამ შოუს საავტორო ჰონორარი შემოსავალს მომიტანს, ღმერთი იქნება მოწმე, ცოცხალი აღარ ვიქნები.

– მგონი შენ ამ საღამოსვე აღარ იქნები ცოცხალი ამდენი ფანის გადამკიდე, გარეთ რომ გელოდებიან, – ჩაურთო ჰეზერმა, – ერთი სული აქვთ, ნაკუწებად გაქციონ… საფოსტო მარკებისხელა ნაკუწებად.

– ზოგი მათგანი თქვენი ფანიცაა, მის ჰარტ, – მიუგო ქალს ბლისმა ჩვეული, ძაღლივით წკმუტუნა ხმით.

– ეშმაკსაც წაუღია ყველანი! – უხეშად წამოიყვირა ჰეზერმა, – რას უდგანან აქ? რატომ არ მიდიან? ნუთუ რომელიმე კანონს არ არღვევენ, უსაქმოდ ყიალის, ან რამე ამგვარის?

ჯეისონმა ხელი ჩაჰკიდა და მაგრად მოუჭირა, რომ როგორმე მისი ყურადღება მიექცია. ვერაფრით გაეგო, ასე ძლიერ რატომ სძულდა ჰეზერს ფანები. თავად ტავერნერისთვის ისინი საჯარო ცხოვრების მთავარი არტერია იყო; საჯარო ცხოვრება და მსოფლიოში ცნობილი არტისტის სახელი კი თავად ცხოვრება, არსებობა გახლდათ, და ეს განხილვას არ ექვემდებარებოდა.

– შენ ვარსკვლავი არ უნდა იყო, – უთხრა ჰეზერს, – წესით, შენი დამოკიდებულებიდან გამომდინარე, შოუბიზნესს უნდა ანებებდე თავს. წადი, სოციალური მუშაკი გახდი და შრომა-გასწორების ბანაკში იმუშავე.

– ხალხი იქაც არის, – აგდებულად უპასუხა ჰეზერმა.

სპეციალური დაცვის ორმა პოლიციელმა ჯეისონ ტავერნერისა და ჰეზერისკენ გაიკვლია გზა.

– დერეფანი შეძლებისდაგვარად გავათავისუფლეთ, – ამოიქოშინა ამ ორიდან უფრო მსუქანმა, – წავიდეთ, მისტერ ტავერნერ, სანამ სტუდიის აუდიტორიას ჩაუხერგავს გვერდითა გასასვლელები.

მსუქანმა თავის სამ კოლეგას ანიშნა და ისინიც უმალ დაიძრნენ ხალხით გადავსებული გასასვლელისკენ, რომელიც ჩაბნელებულ ქუჩაში გადიოდა. იქ უკვე როლსის მფრინავი ხომალდი იდგა მთელი თავისი დიდებულებითა და რაკეტისმექანიზმიანი უკანა ნაწილით, რომელიც რიტმული გუგუნით ელოდა პატრონს. ჯეისონი თავის მექანიკურ გულს ეძახდა ამ ძრავას, გულს, რომელიც მხოლოდ მისთვის ძგერდა; მისთვის – ვარსკვლავისთვის და, პრინციპში, თუ საჭირო გახდებოდა, ჰეზერისთვისაც.

(more…)

Read Full Post »

სულ რამდენიმე დღის წინ იმ კაცის დაბადების დღე იყო, ერთხელ რომ თქვა: ვწერდი ბავშვობიდან და როცა პირველად გავიგე, რას ნიშნავს პოეზია, შემეშინდაო.

პროზაზე არაფერი უთქვამს. ყოველ შემთხვევაში, მე არ გამიგონია. არადა, წერდა ორივეს, რთულად, მტკივნეულად და გენიალურად – რა, რა და მკითხველის შეჯანჯღარება არასოდეს გასჭირვებია ოთარ ჭილაძეს.

ბევრი სხვა მწერალივით ფართოდ არ გაგიღებდა კარს – პირიქით, ძუნწად დატოვებულ ღრიჭოში შეგახედებდა ცალი თვალით და სათქმელსაც ისე გადმოგიგდებდა, უნდა მიმდგარიყავი და თავი გემტვრია… გარანდული, გაშალაშინებული და საწოლში მორთმეულ საუზმესავით მზამზარეული არასოდეს არაფერი შეუქმნია. არც საკუთარ თავზე ლაპარაკი ჰყვარებია მაინცდამაინც და, ალბათ, ამიტომ გამიხარდა ასე ძალიან მისი ჩანაწერების კრებული – “ცა მიწიდან იწყება“. გულმა მიგრძნო, რომ ეს წიგნი ცოტათი მაინც გამიხსნიდა გზას იმ სამყაროსკენ, სადაც ცხოვრობდა ოთარ ჭილაძე – ადამიანი და არა მარტო მწერალი.

(more…)

Read Full Post »

გიორგი კეკელიძე. ცხრათავიანი ფეხბურთის ზღაპარი

საქართველო – ინგლისი,
“მანჩესტერი” – “დინამო”

გამომცემლობა “არტანუჯი”

თბილისი

2105

რედაქტორი – ზვიად კვარაცხელია

გარეკანის დიზაინი/ილუსტრაცია – ნატალი ავალიანი

ISBN 978-9941-445-89-7

© გიორგი კეკელიძე, 2015 © გამომცემლობა არტანუჯი, 2015 ყველა უფლება დაცულია

 

თავი I

ამბავი დავით გურამიშვილზე და სულხან-საბაზე

 

ესე საქმე სულ ასეა – რაც თავი მახსოვს. ტელეეკრანისკენ მიბრუნებული.

წინასწარ ვიცი, რომ ინგლისი სადღაც გავარდება, მუნდიალი იქნება თუ ევრო. გავარდება რამე ისეთი დრამატული სცენარით, შექსპირიდან და ბომონტიდან რომ მოსდევს. ისე არ გამოდის. ვინმე გონიერი კაცი აირჩევდა ბრაზილიას ან ესპანეთს – დაზოგავ­და ჯანმრთელობას და ლანძღვა-გინების სიტყვათა მარაგს. მაგრამ ეს ფეხბურთის ფანობა ხომ რაღაც უცნაური რამეა. აი, ახლაც კიევში, ალბიონელების დატოვებულ დროშებთან ვზივარ და სხვაგვარად არ ძალმიძს. ჩემი გულის საფეხბურთო ნაწილი მათ ეკუთვნით და როგორც ოდითგანვე გვკარნახობდნენ – გულს ვერ უბრძანებ.

ხოლო აქ სხვა საქმეზე ვარ. 2012 წელია. რადგან ევროპის ჩემპიონატს დაემთხვა ჩამოსვლა, ვიფიქრე ბილეთს ვიყიდდი, მაგრამ ამაოდ. ადრევე დაეპატ­რონენო. ეკრანით და აურით დავკმაყოფილდი. და რაც შეეხება საქმეს – ეროვნულ ბიბლიოთეკაში ქარ­თული ემიგრაციის დარბაზს ვხსნით. აქამდე რატომ­ღაც ისე გამოვიდა – სადაც სიტყვა ემიგრანტს ახსენებენ, მხოლოდ ნოე ჟორდანია მოაგონ­დებათ ხოლმე და ის ხალხი, ამ მთავრობას რომ გაჰყვა. არადა, ნაკადი ბევრი იყო და სხვადასხვა დროს. ერთ-ერთი პირველი და ძალიან მნიშვნელოვანი ვახტანგის ამალაა მოსკოვისკენ საუკუნეების წინ დაძრული. ეს კი თითქოს რაღაც უცნაური ემიგრაცია გახლდათ – ფორმით და არა თვისობრივად – დაახლოებით ისეთი, საქართველოს დემოკრატიული მთავ­რობა, წითელი არმიის შემოსვლის შემდეგ, სა­ცხოვ­რებლად პეტერბურგში რომ გადასულიყო. მაგრამ რაც უბრძანეს, ის გააკეთეს. თან ამას ღია მტრობა მაშინ არც ეთქმოდა. ზოგმა შეიძლება ისიც თქვას, სადაც გულმა გაუწიათ, იქ წავიდნენო. როგორც რომ უნდოდათ, ისე მოახდინესო. ქართუ­ლი დიდებულების უნიათობაზეც შეიძლება საუბა­რი რიგ შემთხვევაში. ეს სხვა სახის საკითხია და განსხვავებულ კვლევას საჭიროებს. აი, იმჟამინ­დელი ქართული ემიგრაციის მნიშვნელოვანმა ნაწილმა კი მოს­კო­ვი რაღაც მიზეზით მალევე დატოვა და პოლტავაში დაფუძნდა. მათ შეუერთდა დავით გურამიშვილი – ქართველ დიდპოეტთა ხუთეულში უსათუოდ დაფუძნებული კაცი, რომელიც მხოლოდ ლექსებს არ დასჯერდა და ნახაზებს ქმნიდა სამეურნეო საქმეთათვის. ამის გამო, მირგოროდში მას ერთიორად აფასებენ. იქ მისი მუზეუმი და ბიბლიოთეკაა. ასევე საფლავი შთამბეჭდავი ობელისკით. საფლავი, რომელიც სავარაუდოა, თუმცა ბევრი ცოტა გულუბრყვი­ლოდ მიიჩნევს, რომ მის ნამდვილობას წყალი არ გაუვა. დნეპროპეტ­როვსკში, სულხან-საბას ძმის შთამომავალი – თუ გვარის გაგრძელების მხრივ ვიტყვით, უკანასკნელი – გალინა ბულატნიკოვა-ორბელიანი ვნახეთ. ქართული, რაღა თქმა უნდა, არ იცის. თუმცა საოცარ საქმეს აკეთებს – საკუთარი გენეალოგიის კვლევა დაიწყო. აგროვებს ყველაფერს – მეცხრამეტე საუ­კუნის სამოსის ნარჩენები, მეოცის დასაწყისის მისალოცი ბარათები, ხელნაწერები, ნოტების სა­ხელ­მძღვანელო მინაწერებით. ინიშნავს ზეპირ გადმო­ცემებსაც. წერს სტატიებს ორბელიანებზე იქაურ გაზეთებში. მოკლედ, არ იღლება. აქამდე ერთი-ორი იქაური ქართველი თუ გამოეხმაურა, ჩვენს ყუ­რამ­დეც მათი გზით მოაღწია და “თავს დავესხით”. რო­ცა გვნახა, დიახაც, იტირა. ბევრი რამ ერთად გაუხარდა. ისე, რომ ზოგიერთ უძვირფასეს ნივთსაც შეელია და ბიბლიოთეკას აჩუქა. ეს ცალკე და სასიხარულო თემაა. მაგრამ ერთი სიხარული საქმეს წინ ვერ წასწევს – ჩვენ უნდა ვისწავლოთ საკუთარ კულტურაზე ზრუნვა. თუ არ დავიზარებთ და მოვინდომებთ – გამოვა საქმე. პატარა საქმე როდია. აი, ინგლისი რომ ფინალში გავიდეს, იმას ჰგავს.

(more…)

Read Full Post »

ორი თვის წინ, თუ გახსოვთ, მოლის ბლოგზე “წიგნები ბათუმში-ს პირველი გამოცემების ერთგვარი ანონსი გამოქვეყნდა. ორი თვე, კაცმა რომ თქვას, ბევრი არ არის, მაგრამ დაპირებული ლიტერატურული სასუსნავის გამოცემაც მოესწრო, ორი პრეზენტაციაც გაიმართა და დღეს ფერად-ფერადი დელფინიანი წიგნები თბილისის (და არამხოლოდ) ყველა ბუქსთორს განსაკუთრებით საპატიო და გამოსაჩენ ადგილას უწყვია.

ასჯერ მითქვამს და ახლაც სიამოვნებით გავიმეორებ: ახალი გამომცემლობის საფირმო ნიშანი ხარისხი და აქტუალობაა. წესისთვის და პორტფოლიოში მოსახსენიებლად არაფერს გამოსცემენ. ჰოდა, იმიტომაცაა, ექვსი წიგნიდან უყურადღებოდ ერთიც რომ არ დარჩენილა. ისედაც პოპულარულ სტრუგაცკებსა და დენიელ კიზზე რომ არაფერი ვთქვათ, მკითხველი და დამფასებელი ფილიპ დიკსაც გამოუჩნდა და მწვანეთითება ტისტუსაც.

მე არ შემხვედრია და იქნებ მოიძებნებიან კიდეც სკეპტიკოსები, მაგრამ სტარტი რომ ჩინებული გამოდგა, ფაქტია. გადახედეთ ფეისბუქს – დელფინიან წიგნებზე ყველაზე მეტს საუბრობენ, კამათობენ, თარგმანებს განიხილავენ, ქავერებს აგემოვნებენ, მეგობრებს ფრაგმენტებს უზიარებენ. ახალფეხადგმული გამომცემლობისთვის ეს უდავოდ წარმატებაა.

ჰოდა, ჩემო კარგებო, დროა, წინ გავიხედოთ და უახლოეს გეგმებს გადავავლოთ თვალი. თავიდანვე გეტყვით, აპრილში ისეთი სიახლეები გველოდება, თითებს ჩაიკვნეტთ. (more…)

Read Full Post »

ამ წიგნზე  წერა შეუძლებელია.

ეს წიგნი უნდა წაიკითხო, მერე გადაიკითხო, მერე – კიდევ და ასე…

ან რა უნდა თქვა ჩარლი გორდონზე, რომელიც გადის გზას ჯერ წყვდიადიდან სინათლისკენ და მერე პირუკუ, თუ ჯერ სინათლიდან წყვდიადისკენ, კაცმა არ იცის…

ვზივარ, ვფიქრობ და სიტყვები ვერ მიპოვია იმის სათქმელად, რომ დენიელ კიზის “ყვავილები ელჯერნონისთვი“ გენიალური წიგნია, ყველაზე ემოციური და დაუნდობელი, რაც კი ბოლო ხანს ხელში ჩამვარდნია. ხანდახან მეჩვენება, რომ ასოებიც მერევა ერთმანეთში, სწორედ ისე, როგორც ჩარლის, და ელჯერნონივით ვაწყდები ლაბირინთის კედლებს, რომლის გასასვლელთან ყველის ნაჭერი მელოდება.

(more…)

Read Full Post »

მახსოვს, როგორ მიხაროდა, მშობლებს რომელიმე უცხო ოჯახში რომ მივყავდი სტუმრად – როგორც კი მისალმებისა და რევერანსების ცერემონიალი ჩათავდებოდა და უფროსებს ჩემი იქ ყოფნა დაავიწყდებოდათ, დროს ვიხელთებდი და წიგნის თაროებთან ავიტუზებოდი ხოლმე. უნდა გენახათ ჩემი იმედგაცრუება, ახალს თუ ვერაფერს ვიპოვიდი… არადა, საჩემო წიგნი კატასტროფულად ცოტა იყო – სადაც არ უნდა მივსულიყავი, თითქმის ყველგან ათჯერ წაკითხულ-გადაკითხული გამოცემები ელაგა. სამამულო ლიტერატურა საბავშვო და მოზარდებისთვის განკუთვნილი ნაწარმოებების სიმრავლით ვერ დაიკვეხნიდა, ახალი თარგმანები ხომ სანთლით იყო საძებარი.

ჰოდა, რამდენიმე ხნის წინ პალიტრა L-ის მორიგი წამოწყების შესახებ რომ შევიტყვე, თან გამიხარდა, თან შემშურდა – უცებ წარმოვიდგინე, წლების წინ ჩემი სურვილითა და გემოვნებით ახალთახალი წიგნების შერჩევა რომ შემძლებოდა, რა ბედნიერი ვიქნებოდი. ამათ კიდევ, არც აციეს, არც აცხელეს, Liberteens შექმნეს, ყველაზე მაგარი პროექტი, რაც კი ბოლო ხანს მოზარდებისთვის მოუგონიათ.

დარწმუნებული ვარ, ამ პროექტის ამბავი მრავალ თქვენგანს გაუგონია, მაგრამ ორიოდე სიტყვით მაინც მოგიყვებით – Liberteens კითხვის მოყვარული თინეიჯერების ჯგუფია, რომელიც უცხოური ლიტერატურიდან მათთვის ყველაზე საინტერესო წიგნებს არჩევს; მერე “პალიტრა L” თარგმნის და… ალბათ, ის აურზაურიც გექნებათ ნანახი, სპეციალური ფასდაკლების აქციაზე რომ ატყდება ხოლმე – ახალი ბიბლიოსასუსნავის ხელში ჩასაგდებად რიგში ჩამდგარ მოზარდებს რომ გადაავლებ თვალს, მოდი და ნუ გაგიხარდება. ან ცოტა მაინც ნუ შეგშურდება. ჩემსავით.

ჯერჯერობით სულ ორი წიგნია გამოსული, მაგრამ ალბათ არ გაგიკვირდებათ, რომ ორივე უკვე შინ მიწყვია და წაკითხვაც მოვასწარი – ხანდახან გრიპის ვირუსი არც ისეთი ცუდია, როგორიც ერთი შეხედვით შეიძლება მოგეჩვენოთ.

(more…)

Read Full Post »

სამამულო გამომცემლობები, შემჩნეული გექნებათ, დროდადრო რომელიმე პოპულარული ჟურნალის არქივებს მიადგებიან, ბლოგებს გადაათვალიერებენ, საუკეთესოებს ამოარჩევენ და წიგნებად კრავენ.

საინტერესო ის არის, რომ ერთიმეორეზე უკეთესი კრებულები გამოსდით.

ჯერ მარტო ლევან ბერძენიშვილის “წმინდა წყვდიადი” რად ღირს (“ცხელ შოკოლადში” იბეჭდებოდა, თუ არ გახსოვთ; მთლად ბლოგიც არ ეთქმოდა, მაგრამ ასეც ნუ დავწვრილმანდებით). ზაზა ბურჭულაძის “კონფორმისტის ჩანაწერები” და “ნორმა” “ტაბულას” და “ანაბეჭდის” სვეტებია, დიანა ანფიმიადის ყოველგვარი გაგებით უგემრიელესი “პირადი კულინარიაც” “შოკოლადის” სამზარეულოდანაა.

მოკლედ, ამართლებს და არ მითხრათ ახლა, ერთხელ დაბეჭდილის ხელმეორედ გამოცემა რა წესიაო. კარადის სულ ზედა თაროზე შემოწყობილი ჟურნალების ხვნეშა-ხვნეშით ჩამოთრევა და ნომრებში ქექვა, რა თქმა უნდა, დიდად სასიამოვნო პროცესია, მაგრამ წიგნად აკინძულს სულ სხვა გემო აქვს.

ახლა – რატომ მოვუარე ასე შორიდან: ახალი კრებული გვაქვს, “ასი მილიონი გირვანქა სტერლინგით შორს”.

გამომცემლობა ამჯერად “არტანუჯია“, ჟურნალი კი – ბლოგებითა და ბლოგერებით ცნობილი “ლიბერალი. წიგნში აკა მორჩილაძის (ან გიო ახვლედიანის, როგორც გენებოთ) 2010, 2011 და 2014 წლების საავტორო სვეტებია თავმოყრილი. თემა, ცხადია, ფეხბურთია, ხოლო აკას საფეხბურთო ტექსტებს, ცნობილი ამბავია, ისინიც კი სიამოვნებით კითხულობენ, ვისაც ფეხბურთი მაინცდამაინც არც უყვარს.

(more…)

Read Full Post »

Older Posts »

%d bloggers like this: