Feeds:
Posts
Comments

Posts Tagged ‘ნატიფი ხელოვნება’

michelangelo pietaწიგნებზე წერას რომ არაფერი მირჩევნია, გეცოდინებათ, მაგრამ არის დღეები, როცა ლიტერატურა სხვა თემებს უთმობს ადგილს. არა მოვალეობის, არამედ მხოლოდ და მხოლოდ იმ უცნაური სიმშვიდისა და სინათლის გამო, ამ დღეებს რომ მოაქვს თუნდაც ყველაზე მცირედ მორწმუნე ადამიანებისთვის.

ჰოდა, მოგეხსენებათ, წიგნებზე ნაკლებად არც ფერწერა და სკულპტურა მიყვარს და ამ კვირა დილით, ჩემდა უნებურად, ყველაზე ცნობილი “მაცხოვრის დატირება” გამახსენდა, სრულიად ახალგაზრდა მიქელანჯელომ რომ გამოაქანდაკა კარდინალ ჟან დე ვილიე ფეზანზაკის დაკვეთით და ახლა წმინდა პეტრეს ტაძარს რომ ამშვენებს ვატიკანში.

ეს დიდი ხელოვანის ერთადერთი ქმნილებაა, რომელზეც ავტორმა ხელმოწერა დატოვა. ისიც იმიტომ, რომ ვიღაც უსაქმურების ლაყბობას მოჰკრა ყური, მოქანდაკის ვინაობას ეჭვქვეშ რომ აყენებდნენ… ავტორად ვინმე მილანელ გობოს ასახელებდნენ თურმე; ჰოდა, გაბრაზებულ ბუონაროტის ღვთისმშობლის სარტყელზე საკუთარი სახელი ამოუტვიფრავს.

(more…)

Read Full Post »

hokusai - The Dream of the Fisherman's Wifeსიმართლე გითხრათ, ამ პოსტის დაწერა გამიჭირდა. საჭირო სიტყვებს, ვერ იქნა და ვერ მივაგენი; ხან აქედან შემოვუარე, ხან იქიდან, მაგრამ მაინც ვგრძნობდი, რომ რაღაცა ვერ იყო რიგზე, ხელოვნური და ნაძალადევი გამოდიოდა, თითქოს ვიღაცამ ყურით მიმათრია კლავიატურასთან და ოროსან მოსწავლესავით დამაგდო სამეცადინოდ.

არ გეგონოთ, თითქოს სათქმელი არაფერი მქონდა, პირიქით  – შემეძლო, დაუსრულებლად მესაუბრა უკიო-ე სტილზე, მის ჟანრებზე – ბიძინ-გასა და სიუნგაზე; ქსილოგრაფიის უძველეს ხელოვნებაზე – სურიმონოზე; იაპონელ ილუსტრატორებსა და გრავიორებზე, მაგრამ ვარჩიე, ორიოდე სიტყვა მეთქვა აღმოსავლელ დიდოსტატზე, რომლის ოცდაათამდე ფსევდონიმიდან ყველაზე ცნობილი და განთქმული – კაცუსიკა ჰოკუსაი იყო.

მოკლედ, იყო და არა იყო რა, ღვთის უკეთესი რა იქნებოდა, ცხოვრობდა შორეულ მე-18 საუკუნეში სარკეების ოსტატი ნიკაძიმა ისე, რომელსაც ხარჭამ ვაჟი გაუჩინა და ამბობენ, ტოკიტარო დაარქვესო.

მატიანე დუმს იმის შესახებ, როგორი ბავშვი იყო ტოკიტარო – ცელქი თუ მშვიდი; ხშირად აშავებდა თუ არა რამეს; ბედნიერი იყო თუ სევდიანი; რა უყვარდა და რა სძულდა… სამაგიეროდ, იმ მნიშვნელოვანი კვალის შესახებ, რაც მან იაპონური ქსილოგრაფიის ისტორიაში დატოვა, ყურმოკვრით მაინც ყველას სმენია.

(more…)

Read Full Post »

 Édouard Manet. The Luncheon on the Grass. 1863

მიყვარს ადამიანები, ყალბ მორალისტებს და ფსევდოპურიტანელებს ხელთათმანს დაუნდობლად რომ უტკაცუნებენ სახეში.

მართალია, მე თავად ვერ დავიკვეხნი, ოდესმე საზოგადოება შოკში ჩამიგდია-მეთქი, მაგრამ მომწონს, სხვა თუ აკეთებს ამას.

ამას წინათ ჩემს “ვერნისაჟს” გადავხედე და გული მომიკვდა, ისეთი მიტოვებული მეჩვენა იქაურობა. თან ბოლო დროს რაღაც მეამბოხე განწყობა მეძალება და ბევრი აღარ მიფიქრია, წერა დავიწყე.

თავიდანვე უნდა ვაღიარო – ეს ტილო ჩემი საყვარელი შედევრების რიცხვს არ მიეკუთვნება.

საერთოდ, შედევრად არც კი მიმაჩნია.

ძალიან კარგი მხატვრის ერთ-ერთი საუკეთესო ნამუშევარი რომ არის, ამას არც უარვყოფ; ფუნჯის ენერგიულ მონასმებსაც ვხედავ, ავტორმა თითქოს განგებ რომ დატოვა დაუსრულებლობის ეფექტის შესაქმნელად; სინათლის მძლავრ, თვალისმომჭრელ ნაკადსაც, იმდროინდელი ფერწერისთვის უცხო და უჩვეულო რომ იყო; განზრახ დარღვეულ სიმეტრიასაც. მაგრამ ყველაზე მეტად თვალში თავად სიუჟეტი მხვდება – სწორედ ის შოკისმომგვრელი სიუჟეტი, რის გამოც ფერმწერი ნატიფი ხელოვნების სალონიდან უბოდიშოდ გამოაპანღურეს; სამაგიეროდ, “განკიცხულთა სალონში” ჯერ გამოფენილიც არ იყო, რომ უკვე უამრავი ხალხი ეხვეოდა.

(more…)

Read Full Post »

Peter Paul Rubens. Saint George and the Dragon

თქმულება მოგვითხრობს, ერთი წარმართი მეფის სამფლობელო შემზარავმა გველეშაპმა გააპარტახაო.

გაპარტახებას ვინ ჩივის, მინოტავრივით ჰყვარებია თურმე ახალგაზრდა გოგო-ბიჭების შთანთქმა.

და, აი, ერთხელაც, როდესაც კენჭისყრამ თავად მეფის ასულს არგუნა შემზარავი ხვედრი, ზეციდან თეთრ ცხენზე ამხედრებული წმინდანი მოვლენია იქაურობას…

მერე რაც მოხდა და როგორც მოხდა, ყველამ მშვენივრად იცის.

ოღონდ, ეჭვი მაქვს, ყველას არ უნახავს დიდი ფლამანდიელი ფერმწერის – პიტერ პაულ რუბენსის “წმინდა გიორგი და დრაკონი”.

(more…)

Read Full Post »

Eugene Delacroix. La Liberté guidant le peuple

სხვისი არ ვიცი და, როდესაც ამ ტილოს ვუყურებ, მე ყოველთვის ერთი ტაეპი მახსენდება ხოლმე: “თავისუფლება სულს ისე მოსწყურდა, ვით დაჭრილ ირმების გუნდს წყარო ანკარა”…

იმიტომ, რომ აქ ფუნჯის თითოეული მოსმა ამბოხითა და დაუმორჩილებლობითაა გაჟღენთილი…

მკერდმოშიშვლებული ქალი, ფრიგიული ჩაჩით თავზე, სამფეროვანი დროშით ხელში – თავისუფლებისაკენ შეუჩერებელ ლტოლვას რომ განასახიერებს…

შეიარაღებული ადამიანები მის გარშემო, სახეზე რისხვა რომ აღბეჭდიათ…

ცილინდრიანი ახალგაზრდა კაცი, რომელშიც, როგორც ამბობენ, მხატვარმა საკუთარი თავი იგულისხმა…

(more…)

Read Full Post »

Gustav Klimt. The kiss

იყო და არა იყო რა, ღვთის უკეთესი რა იქნებოდა…

ოდესღაც ერთი მხატვარი ცხოვრობდა. ოღონდ ის არა, სახლ-კარი რომ გაყიდა და აქტრისა მარგარიტას მილიონი ვარდი გაუფინა ფეხქვეშ.

ეს სხვა მხატვარი იყო – სახელად გუსტავ კლიმტი ერქვა და ავსტრიელი ბრძანდებოდა, ვენელი.

ქალები უყვარდა ძალიან. ახლა მექალთანე არ გეგონოთ – უბრალოდ, მის ფერწერაში ისინი ბატონობდნენ – საიდუმლოებით მოცული, სინაზით აღსავსე ქალები. ეს კაცი სხვანაირად ხედავდა მათ შინაგან სამყაროს და სხვანაირადაც ხატავდა. მერე რა, რომ საზოგადოება ამას გამოწვევად უთვლიდა და სახეში ნასროლი ხელთათმანივით რეაგირებდა ხანდახან – კლიმტი მაინც წერდა, ვნებისა და სურვილის საბურველში ახვევდა თავის მოდელებს და ულამაზეს პორტრეტებს ქმნიდა. ფალოსური სიმბოლოები კი, რომელსაც ის ასე ხშირად იყენებდა, სხვა არაფერი იყო, თუ არა სიცოცხლის მარადიულობაზე მინიშნება.

მორალის დამცველები ბორგავდნენ და შფოთავდნენ, კლიმტი კი ქმნიდა – ძაღლი ყეფდა, ქარავანი მაინც მიდიოდა… წინააღმდეგობა მხატვრის მეამბოხე სულში მხოლოდ აღვივებდა ნაპერწკალს.

(more…)

Read Full Post »

Albrecht Durer. The Four Apostles. 1526. Alte Pinakothek, Munich

შესაძლოა, ვინმემ იფიქროს კიდეც – ერთსა და იმავე ავტორზე ორჯერ რომ არ დაწეროს, ნუთუ მხატვრები გამოილიაო, მაგრამ დღეს, როცა ჩემი ვერნისაჟის განახლება გადავწყვიტე, ძალიან მომინდა, დიდი ნიურნბერგელის კიდევ ერთ შედევრზე მეამბნა თქვენთვის.

ალბრეხტ დიურერის “ოთხ მოციქულზე” იმდენი დაწერილა, ახალს უკვე ვეღარაფერს დავამატებ, სამაგიეროდ, გალერეას დავამშვენებ და ესეც დიდი საქმე მგონია.

ამბობენ, მხატვარმა ამ დიპტიქით მშობლიურ ქალაქს უკანასკნელი საჩუქარი უძღვნაო. შესაძლოა, მართლაც ასეა – მე-16 საუკუნის პირველი მეოთხედის მიწურულს, როდესაც ეს სურათი შეიქმნა, თავად დიურერი სამოც წელს უკაკუნებდა, ქვეყანაში კი რელიგიური ქარტეხილი ბობოქრობდა – ნიურნბერგმა ის-ის იყო, ოფიციალურად მიიღო რეფორმაცია.

ერთი შეხედვით, “ოთხი მოციქული” ბიბლიური სიუჟეტის ნაწარმოებია და ამაში არც არავის შეეპარებოდა ეჭვი, რომ არა ერთი უცნაურობა – კომპოზიციას მესამე ნაწილი აკლია. ამის გამო ხელოვნებათმცოდნეები დიდხანს თვლიდნენ, რომ ეს დაუმთავრებელი ტრიპტიქი იყო. ოღონდ საკითხავია, რატომ უნდა ეჩუქებინა მხატვარს საყვარელი ქალაქისათვის დაუსრულებელი ქმნილება, ისიც საზეიმო ვითარებაში? ამ კითხვაზე პასუხი არც ისე იოლი მოსაძებნი აღმოჩნდა და, საბოლოოდ, მკვლევარები იმ დასკვნამდე მივიდნენ, რომ სურათი უფრო ღრმა შინაარსის შემცველი გახლდათ.

(more…)

Read Full Post »

Older Posts »

Follow

Get every new post delivered to your Inbox.

Join 598 other followers

%d bloggers like this: