Molly Bloom's Day™

ეს ზამთარი ისე შეუმჩნევლად მოგვეპარება ხოლმე, მოხედვასაც ვერ მოასწრებ. ვერანდაზე ჯდომა, იცოცხლე, მშვენიერია, მაგრამ ცხვირი და ყურები სიცივისგან რომ გაგიჭარხლდება, ძალაუნებურად სხვა ადგილს ეძებ მეგობრული თავყრილობისთვის. ჰოდა, მოლის ზამთრის ბაღზე უკეთესი არც არაფერი მეგულება

შუ-ფართი

თქვენ გგონიათ, ამ არაჩვეულებრივი მოხარშული ცომის შიგთავსად მარტო კრემი გამოდგება? ოლოლი თქვენ :) აბა, ვინ წაიღებს თეფშებს მაგიდისკენ? აი, ეს შუები ჩემი საფირმო ქათმის სალათით არის შეზავებული, აქ ჭარხლის ნიგვზიანი ფხალია, აქ კი – ისპანახის. ჩაშუშული სოკოთი გაძეძგილებიც მომეპოვება და ოლივიეს სალათითაც. ნიგვზიანი ბადრიჯნით შეკმაზული შუც უნდა გამისინჯოთ აუცილებლად, თითებს ჩაიკვნეტთ. თქვენ გემრიელად მიირთვით, მე კი ყავის მეორე სეანსისთვის დავფაცურდები, თან დესერტისთვის ბოლო აკორდი მაქვს დასამატებელი – კრემიან პროფიტროლებს შაქრის პუდრი უნდა მოვაფრქვიო.

ცეზარი – სალათების კეისარი

მეპატრონემ, იტალიელმა ემიგრანტმა ცეზარ კარდინიმ ჯერ თვალები მოიფშვნიტა, ხომ არაფერი მეჩვენებაო, მაგრამ როცა დარწმუნდა, რომ ცხვირწინ, ბარის სკამზე ნამდვილად კლარკ გეიბლი იჯდა და მკლავზე ჯინ ჰარლოუ ეკონწიალებოდა, მაშინვე დატრიალდა და ნაირ-ნაირი ალკოჰოლური სასმელი უშურველად ჩამოამწკრივა დახლზე. ოღონდ… ვაი, სირცხვილო! შუაღამე კარგა ხნის გადასული იყო და სამზარეულოში ასეთი საპატიო სტუმრებისთვის მისართმევი აღარაფერი დარჩენოდა.

კონიაკი

სიზმრის სხვა დეტალებზე ლეგენდა, სამწუხაროდ, დუმს, სამაგიეროდ გვიამბობს, როგორ გამოიყენა მოხერხებულმა შევალიემ ორმაგი დუღილის ტექნოლოგია კონიაკის დამზადების საქმეში და როგორ გაუგზავნა ექსპერიმენტის ნაყოფი რენორვილის სააბატოს. ბერებმა მოკრძალება გამოიჩინეს და მხოლოდ ერთი კასრი დააცარიელეს, მეორე კი განსაკუთრებული შემთხვევისთვის საიმედოდ შეინახეს. ეს განსაკუთრებული შემთხვევა მხოლოდ თხუთმეტიოდე წლის შემდეგ მომხდარა და წმინდა მამებს, ხელების ფშვნეტით რომ მოაგორებდნენ ჭურჭელს სარდაფიდან, პირკატა სცემიათ – სასმელი ნახევარზე დასული დახვედრიათ, სამაგიეროდ, გემო და არომატი ჰქონია ისეთი, ბოროტი ენები ამბობენ, სააბატოდან მთელი კვირა გადაბმული სიმღერის ხმა გამოდიოდაო.

მისი უდიდებულესობა ფუა გრა

ახლა, რასაკვირველია, ზუსტად ვეღარავინ გვიამბობს, როდის შეამჩნიეს პირველად ფარაონის ქვეშევრდომებმა, რომ ზომაზე მეტად ნასვამ–ნაჭამი ბატის ღვიძლი გაცილებით უფრო წვნიანი, ნაზი და ჰაეროვანი იყო, ვიდრე იმ ფრინველისა, ფიგურაზე რომ ზრუნავდა და თავშეკავებით იკვებებოდა. ჩანს, რომელიღაც ყოჩაღი დიასახლისის თვალს არ გამოეპარა, რომ შემოდგომაზე, როდესაც მისი ბატები ლეღვის ხეების ძირში დასუნსულებდნენ და ძირს ჩამოცვენილ ნაყოფს აგემოვნებდნენ, ხორციანი კერძი უფრო სწრაფად ქრებოდა მაგიდიდან.

ნაყინი

ვენეციელ ვაჭარსა და მოგზაურს – მარკო პოლოს ზოგი ხოტბას ასხამს შორეული ჩინეთის შესახებ მოწოდებული ფასდაუდებელი ცნობების გამო, ზოგიც მთელ ამ ვოიაჟს ზღაპრულსა და გამოგონილს უწოდებს. კაცმა არ იცის, ვინ უფრო მართალია, მაგრამ, ასეა თუ ისე, პირადად მე მაინც ვალში ვარ მის წინაშე – 1295 წელს ევროპამ ნაყინს სწორედ მისი წყალობით გაუსინჯა გემო. გაუსინჯა და ჩაიხლართა კიდევ ათასნაირი ინტრიგა – ყველა თავმომწონე არისტოკრატი პრესტიჟის საკითხად თვლიდა პირადი მენაყინის ყოლას, საუკეთესო სპეციალისტების გადასაბირებლად მთელი აგენტურული ქსელი მუშაობდა და რა ხერხს აღარ მიმართავდნენ – ფულს, მუქარას, შანტაჟს და, ასე გასინჯეთ, საწამლავსაც კი.

კოქტეილ ფართი

ერთხელ უკვე ვთქვი და ახლაც გავიმეორებ, რომ ამქვეყნად ლეგენდა ყველაფერს გააჩნია და არც კოქტეილია გამონაკლისი. ყველაზე რომანტიულ ისტორიაში ნიუ-იორკელი ბარის მეპატრონის მშვენიერი ქალიშვილი, შეყვარებული ამერიკელი ოფიცერი და დაკარგული მამალი ფიგურირებენ. ფრანკოფონები ამტკიცებენ, რომ coquetelle-ს ჯერ კიდევ მეთხუთმეტე საუკუნეში, შარანტის პროვინციაში აგემოვნებდნენ. ამ ვერსიას კატეგორიულად არ ეთანხმებიან ინგლისელები – მათ რომ ჰკითხოთ, “მამლისკუდას” ჭეშმარიტად ბრიტანული სპორტის – დოღის მოყვარულები არც თუ სუფთა სისხლის ცხენებს ეძახდნენ.

ფონდიუ

ალერსის რა მოგახსენოთ, მაგრამ რომელიღაც ჩობანი აშკარად დანარჩენებზე ჭკვიანი და მოხერხებული გამოდგა, ან სიცივემ და შიმშილმა შეაწუხა სხვაზე მეტად (გაჭირვება მაჩვენე და გაქცევას გაჩვენებო, ხომ გაგიგონიათ). კაცმა არ იცის, საიდან მოიტანა თიხის ქოთანი, სახლიდან გამოაყოლა ხელს თუ ღამის გასათევი ქოხის კუთხეში მიგდებული იპოვნა, მაგრამ ცეცხლზე რომ შემოდგა და გამხმარ–გაქვავებული ყველი ჩაათალა შიგნით, ფაქტია. დასწვდა ერთი კვირის წინანდელი პურის ნატეხს, ამოავლო გამლღვალ, წელვად მასაში და ისე გემრიელად ჩაკბიჩა, თქვენი მოწონებული. მერე დანარჩენებიც მიიპატიჟა, ნახელავი გამისინჯეთო და… ასე მოევლინა კულინარიულ სამყაროს ფონდიუ, ფრანგულად დნობას რომ ნიშნავს.

ჩაი

ახლა, როცა ფანჯრებს მიღმა თბილისისთვის უჩვეულოდ თოვლიანი ზამთარია, დილაობით შეჭირხლულ ფანჯარასთან ვიღვიძებთ და თბილი საწოლიდან წამოდგომა სიკვდილივით გვეზარება, ვფიქრობ, ცუდი არ იქნება, თუ ზამთრის ბაღში ჭიქა ჩაიზე დამეწვევით. ბუხარი, როგორც ყოველთვის, უკვე მხიარულად გიზგიზებს, ხალიჩაზე მიმოფანტული ბალიშები უწინდელზე მეტია – სპეციალურად შევიძინე, თორემ დაბადების დღეს რომ აღვნიშნავდით, ვიღაც მესამე ბალიშს თხოულობდა და ვერ იშოვნა, მგონი, თამარა იყო.

ვისკი

1494 წლიდან მოყოლებული, მას შემდეგ, რაც ლინდორსის სააბატოს ბერმა – ჯონ კორმა მეფე ჯეიმს IV-გან 870 კგ ქერის ალაოს შეძენაზე თანხმობა მიიღო და “სიცოცხლის წყლის“ გამოხდას შეუდგა, შოტლანდიელებსა და ირლანდიელებს შორის გაუთავებელი დავაა – ვისკის წარმოების საქმეში ორივე პირველობას იჩემებს. მე, რასაკვირველია, ამ ათასწლოვანი კამათის გადასაჭრელად არანაირი არგუმენტები არ მომეძევება, მაგრამ ერთი რამ ზუსტად ვიცი – ჩემი სიმპათიები იმ ცეცხლოვანი სითხის მხარესაა, ედინბურგელი სტიუარტები რომ მიირთმევდნენ. ის ამბავიც მსმენია, რომ ამ საკითხში პიონერები სულაც არაბები იყვნენ, მათგან მითვისებული თუ ნებით გამხელილი რეცეპტი კი ლაშქრობიდან დაბრუნებულმა ჯვაროსნებმა ჩამოიტანეს ევროპაში.

პიცა

ასეა თუ ისე, ჩვენამდე მოღწეული უძველესი ნივთმტკიცება პირველ საუკუნეში მცხოვრები კულინარის – მარკუს გავიუს აპიციუსის წიგნია – “De Re Coquinaria”, სადაც პიცას წინამორბედი რეცეპტია მოცემული – წიწილის ხორცი, ზეთისხილი, ყველი, ნიგოზი, ნიორი, პიტნა და წიწაკა. აპიციუსი ცნობილი გურმანი იყო და როდესაც გაღარიბდა და მიხვდა, რომ საყვარელ სასუსნავებზე უარი უნდა ეთქვა, თავი მოიკლა. ჩემი ღორმუცელობა აქამდე ნამდვილად არ მისულა, მაგრამ ძალიან დამწყდებოდა გული, ეს კულინარიული შედევრი, საუკუნეთა მდინარებისას, სადმე რომ დაკარგულიყო.

ყავა

პირველი ყავახანა საუკუნის სტამბოლში გახსნილა და გრძეულვაშა, წაწვეტებულქუდიან თურქებს ისე მოსწონებიათ, იქიდან ფეხის მოცვლა აღარ სდომებიათ – ისხდნენ თურმე მთელი დღეები რბილ ბალიშებზე, ნარგილეს აბოლებდნენ, ყავას წრუპავდნენ და პოლიტიკაზე მსჯელობდნენ. ხელისუფალნი შეფიქრიანებულან – მეჩეთებში უფრო ნაკლები ხალხი იკრიბება, ვიდრე ყავახანებშიო და მაცდუნებელი სასმელი აუკრძალავთ, თუმცა უშედეგოდ.

შოკოლადი

არავინ იცის, ვინ გაანდო თავზეხელაღებულ დამპყრობელს ამ მარცვლებისაგან ჯადოსნური სასმელის დამზადების რეცეპტი… შესაძლოა, თავად აცტეკთა დატყვევებულმა იმპერატორმა, თავისუფლების მოპოვების იმედით… ისტორია ამის შესახებ არაფერს ამბობს, მაგრამ მე რატომღაც მგონია, რომ ღვთაებრივ სასმელს ერნან კორტესს მშვენიერი მექსიკელი თარჯიმანი მალინჩე უმზადებდა, რომელიც უცხოტომელი დამპყრობლის სიყვარულმა ისე დააბრმავა, რომ მისი მსტოვრობა იკისრა და სარეცელი გაიზიარა.

A votre santé!

“მხოლოდ ერთი ხარისხი – პირველი!” -  ამ დევიზის გარეშე “კლიკოს ქვრივი” მსოფლიოს ვერ დაიპყრობდა, თუმცა მკაცრ და შეუვალ ქალბატონს თავდადებული შრომის დაფასებაც შეეძლო – კლიკოს სახლის სარდაფებს დღესაც ერთგული თანამშრომლების სახელები ჰქვიათ…

კრუასანი

როგორც იქნა, სამუშაო დღეც გადავაგორე, მოსაწყენ სემინარსაც გავუმკლავდი და სხვა, რუტინულ, წვრილმანებსაც, ახლა ვზივარ შინ, ჩემს ოთახში, და ვცდილობ, მოლი ბლუმის ბლოგის მკითხველს რაიმე ინტელექტუალური საზრდო შევთავაზო, მაგრამ ამაოდ – თავში “დონატების” “ცეზარის”, “Near opera”-ს კიევური კოტლეტის და ლაზური ხაჭაპურის  და “ტერემოკის” ლორიან–ჰოლანდიურყველიანი ბლინის მეტი არაფერი მიტრიალებს.