Posted in არტი, ნატიფი ხელოვნება, tagged არტი, ბაროკო, გიორგობა, მადრიდი, მინოტავრი, ნატიფი ხელოვნება, პიტერ პაულ რუბენსი, პრადო, ურჩხული, ფლამანდური სკოლა, წმინდა გიორგი და დრაკონი on May 6, 2013 | 14 Comments »
თქმულება მოგვითხრობს, ერთი წარმართი მეფის სამფლობელო შემზარავმა გველეშაპმა გააპარტახაო.
გაპარტახებას ვინ ჩივის, მინოტავრივით ჰყვარებია თურმე ახალგაზრდა გოგო-ბიჭების შთანთქმა.
და, აი, ერთხელაც, როდესაც კენჭისყრამ თავად მეფის ასულს არგუნა შემზარავი ხვედრი, ზეციდან თეთრ ცხენზე ამხედრებული წმინდანი მოვლენია იქაურობას…
მერე რაც მოხდა და როგორც მოხდა, ყველამ მშვენივრად იცის.
ოღონდ, ეჭვი მაქვს, ყველას არ უნახავს დიდი ფლამანდიელი ფერმწერის – პიტერ პაულ რუბენსის “წმინდა გიორგი და დრაკონი”.
Posted in არტი, ნატიფი ხელოვნება, tagged არტი, ეჟენ დელაკრუა, თავისუფლება ბარიკადებზე, მარიანა, ნაპოლეონი, ნატიფი ხელოვნება, პარიზი, საფრანგეთის რევოლუცია, ტალეირანი on April 26, 2013 | 14 Comments »
სხვისი არ ვიცი და, როდესაც ამ ტილოს ვუყურებ, მე ყოველთვის ერთი ტაეპი მახსენდება ხოლმე: “თავისუფლება სულს ისე მოსწყურდა, ვით დაჭრილ ირმების გუნდს წყარო ანკარა”…
იმიტომ, რომ აქ ფუნჯის თითოეული მოსმა ამბოხითა და დაუმორჩილებლობითაა გაჟღენთილი…
მკერდმოშიშვლებული ქალი, ფრიგიული ჩაჩით თავზე, სამფეროვანი დროშით ხელში – თავისუფლებისაკენ შეუჩერებელ ლტოლვას რომ განასახიერებს…
შეიარაღებული ადამიანები მის გარშემო, სახეზე რისხვა რომ აღბეჭდიათ…
ცილინდრიანი ახალგაზრდა კაცი, რომელშიც, როგორც ამბობენ, მხატვარმა საკუთარი თავი იგულისხმა…
Posted in არტი, ნატიფი ხელოვნება, tagged ავსტრია, არტი, აქტრისა მარგარიტა, გუსტავ კლიმტი, ვენა, კლიმტის კლიმატი, კოცნა, ნატიფი ხელოვნება, ოქრო, სიყვარული, ფიროსმანი, ფსევდომორალიზმი, ფსევდოპურიტანიზმი on April 3, 2013 | 52 Comments »
იყო და არა იყო რა, ღვთის უკეთესი რა იქნებოდა…
ოდესღაც ერთი მხატვარი ცხოვრობდა. ოღონდ ის არა, სახლ-კარი რომ გაყიდა და აქტრისა მარგარიტას მილიონი ვარდი გაუფინა ფეხქვეშ.
ეს სხვა მხატვარი იყო – სახელად გუსტავ კლიმტი ერქვა და ავსტრიელი ბრძანდებოდა, ვენელი.
ქალები უყვარდა ძალიან. ახლა მექალთანე არ გეგონოთ – უბრალოდ, მის ფერწერაში ისინი ბატონობდნენ – საიდუმლოებით მოცული, სინაზით აღსავსე ქალები. ეს კაცი სხვანაირად ხედავდა მათ შინაგან სამყაროს და სხვანაირადაც ხატავდა. მერე რა, რომ საზოგადოება ამას გამოწვევად უთვლიდა და სახეში ნასროლი ხელთათმანივით რეაგირებდა ხანდახან – კლიმტი მაინც წერდა, ვნებისა და სურვილის საბურველში ახვევდა თავის მოდელებს და ულამაზეს პორტრეტებს ქმნიდა. ფალოსური სიმბოლოები კი, რომელსაც ის ასე ხშირად იყენებდა, სხვა არაფერი იყო, თუ არა სიცოცხლის მარადიულობაზე მინიშნება.
მორალის დამცველები ბორგავდნენ და შფოთავდნენ, კლიმტი კი ქმნიდა – ძაღლი ყეფდა, ქარავანი მაინც მიდიოდა… წინააღმდეგობა მხატვრის მეამბოხე სულში მხოლოდ აღვივებდა ნაპერწკალს.
Posted in არტი, ნატიფი ხელოვნება, tagged ალბრეხტ დიურერი, არტი, გალენი, დიპტიქი, ევანგელისტები, იოანე, მარკოზი, მელანქოლიკი, მიუნხენი, ნატიფი ხელოვნება, ნიურნბერგი, ოთხი მოციქული, ოთხი ტემპერამენტის თეორია, პავლე, პეტრე, პინაკოთეკა, რეფორმაცია, სანგვინიკი, საჯარო ბიბლიოთეკა, ფლეგმატიკი, ქოლერიკი, ჰიპოკრატე on January 28, 2013 | 27 Comments »
შესაძლოა, ვინმემ იფიქროს კიდეც – ერთსა და იმავე ავტორზე ორჯერ რომ არ დაწეროს, ნუთუ მხატვრები გამოილიაო, მაგრამ დღეს, როცა ჩემი ვერნისაჟის განახლება გადავწყვიტე, ძალიან მომინდა, დიდი ნიურნბერგელის კიდევ ერთ შედევრზე მეამბნა თქვენთვის.
ალბრეხტ დიურერის “ოთხ მოციქულზე” იმდენი დაწერილა, ახალს უკვე ვეღარაფერს დავამატებ, სამაგიეროდ, გალერეას დავამშვენებ და ესეც დიდი საქმე მგონია.
ამბობენ, მხატვარმა ამ დიპტიქით მშობლიურ ქალაქს უკანასკნელი საჩუქარი უძღვნაო. შესაძლოა, მართლაც ასეა – მე-16 საუკუნის პირველი მეოთხედის მიწურულს, როდესაც ეს სურათი შეიქმნა, თავად დიურერი სამოც წელს უკაკუნებდა, ქვეყანაში კი რელიგიური ქარტეხილი ბობოქრობდა – ნიურნბერგმა ის-ის იყო, ოფიციალურად მიიღო რეფორმაცია.
ერთი შეხედვით, “ოთხი მოციქული” ბიბლიური სიუჟეტის ნაწარმოებია და ამაში არც არავის შეეპარებოდა ეჭვი, რომ არა ერთი უცნაურობა – კომპოზიციას მესამე ნაწილი აკლია. ამის გამო ხელოვნებათმცოდნეები დიდხანს თვლიდნენ, რომ ეს დაუმთავრებელი ტრიპტიქი იყო. ოღონდ საკითხავია, რატომ უნდა ეჩუქებინა მხატვარს საყვარელი ქალაქისათვის დაუსრულებელი ქმნილება, ისიც საზეიმო ვითარებაში? ამ კითხვაზე პასუხი არც ისე იოლი მოსაძებნი აღმოჩნდა და, საბოლოოდ, მკვლევარები იმ დასკვნამდე მივიდნენ, რომ სურათი უფრო ღრმა შინაარსის შემცველი გახლდათ.
Posted in არტი, ნატიფი ხელოვნება, tagged დემონი, ლერმონტოვი, მიხაილ ვრუბელი, მჯდომარე დემონი, ნატიფი ხელოვნება on November 16, 2012 | 26 Comments »
ალბათ, თქვენც, როგორც ადამიანების უმრავლესობას, უსიამოდ გაგცრათ ტანში. და იქნებ ისიც იფიქრეთ – მოლი ლატენტური ოკულტისტი ყოფილაო.
არადა, სულ სხვაგვარადაა საქმე.
ეს ამბავი დიდი ხნის წინ დაიწყო, შეიძლება ითქვას, ბავშვობაში, როდესაც, მორიგი ალბომის თვალიერებისას, მიხეილ ვრუბელის “მჯდომარე დემონს“ წავაწყდი.
სურათის სათაურისთვის თავიდან ყურადღება არ მიმიქცევია. უბრალოდ, ვიჯექი და თვალმოუშორებლად დავცქეროდი გრძელთმიანი, დაკუნთული ჭაბუკის სახეს.
არ მახსოვს, ან მანამდე და ან მას შემდეგ, რომელიმე ტილოდან ასეთი მაგნეტიზმი მეგრძნო. ემოციური და იმპრესიული ყოველთვის ვიყავი, მაგრამ, მადლობა ღმერთს, ეგზალტაციისკენ მიდრეკილება არასოდეს მქონია.
აქ კი, ახლაც არ ვიცი, რა დამემართა.
Posted in არტი, ნატიფი ხელოვნება, tagged ავანგარდიზმი, არტი, ბელა როზენფელდი, გასეირნება, თოლია ჯონათან ლივინგსტონი, მარკ შაგალი, ნატიფი ხელოვნება, პარიზი on October 31, 2012 | 61 Comments »
“…თითქოს უხსოვარი დროიდან ვიცნობდით ერთმანეთს და მან ყველაფერი იცოდა ჩემ შესახებ – ბავშვობა, ახლანდელი ცხოვრება, ისიც კი, რაც მომავალში შემემთხვეოდა. თითქოს ყოველთვის თვალს მადევნებდა და გვერდით მყავდა, არადა, პირველად ვხედავდი. უცებ მივხვდი – ეს ქალი ჩემი ცოლი იყო…“
ასე იხსენებდა ავანგარდიზმის ვირტუოზი, ებრაული წარმოშობის რუსი, შემდგომ კი ფრანგი ფერმწერი მარკ შაგალი ბელა როზენფელდთან პირველ შეხვედრას.
ეს ერთი ნახვით შეყვარება იყო.
გრძნობა, რომელმაც მხატვარს სილაღის და სიმსუბუქის შეგრძნება მოუტანა.
ქალი, რომელიც ნაადრევად წავიდა ამქვეყნიდან და მაინც შაგალის სიცოცხლის ბოლომდე დარჩა მის მუზად.
და ტილო, რომელიც სიყვარულის საგალობლად იქცა.
იმ სიყვარულის, მიწას თითქმის რომ მოსწყვიტა მუდამ დინჯი, თავშეკავებული მხატვარი.
Posted in არტი, ნატიფი ხელოვნება, tagged არტი, ახალგაზრდა ქრისტე ტაძარში ქადაგებისას, ვერნისაჟი, იან ვერმეერი, კოლაბორაციონიზმი, მცირე ჰოლანდიელები, ნატიფი ხელოვნება, ფალსიფიკაცია, ფლამანდური სკოლა, ქრისტე და მსაჯულები, ქრისტე ემოუსში, ჰან ვან მეეგერენი, ჰერმან გერინგი on May 7, 2012 | 66 Comments »
მას ბავშვობიდანვე უნდოდა, მხატვარი გამხდარიყო…
ისე ძალიან უნდოდა, რომ არაფრად აგდებდა მკაცრი და გოროზი მამის წინააღმდეგობას და სკოლის გაკვეთილების ნაცვლად საათობით იჯდა ხატვის მასწავლებლის – ბარტუს კორტელინგის სახელოსნოში. თუმცა, მშობლების დაჟინების წყალობით დელფტის ტექნიკურ კოლეჯში მოხვდა, არქიტექტურის ფაკულტეტზე.
როგორც იტყვიან, სანთელ–საკმეველმა გზა მაინც არ დაკარგა – საკმარისი აღმოჩნდა უნივერსიტეტის კონკურსის ოქროს მედლით დაჯილდოვებული ერთადერთი აკვარელი და მამის მიერ ნალოლიავები სამომავლო გეგმა წყალში ჩაიყარა – ჰან ვან მეეგერენმა ხატვას მიჰყო ხელი.
მიჰყო – ადვილი სათქმელია და მეეგერენის გზა იმაზე ძნელად სავალი აღმოჩნდა, ვიდრე წარმოედგინა. არადა, როგორც მკვლევარები ირწმუნებიან, ნიჭიერი ანიმალისტი იყო, მაგრამ წარმატება არა და არ მოდიოდა. სახელოსნოში გათენებულ ღამეები ერთმანეთს მისდევდა, ის კი ძლივს ახერხებდა ახალგაზრდა ცოლისა და ორი პაწია ბავშვის გამოკვებას.
ხელმოცარული ხელოვანის გულში წვეთ–წვეთად გროვდებოდა ბოღმა და სასოწარკვეთა. ოჯახის სარჩენად მეეგერენმა ძველი ტილოების აღდგენაზე დაიწყო მუშაობა და მალე მიხვდა, რომ ის მხოლოდ უბადლო რესტავრატორი კი არ იყო – ძველ ფლამანდელ ოსტატებსაც არაფერში უდებდა ტოლს. საერთოდ, ამ კაცს ყველაფერი გამოსდიოდა, რასაც ხელს მოჰკიდებდა – ნიჭიერი არქიტექტორიც გახლდათ და ექსპერიმენტატორი ქიმიკოსიც – თავის ლაბორატორიაში საოცარ საღებავებს ქმნიდა. სამწუხარო მხოლოდ ის იყო, რომ სწორედ იქ არ უმართლებდა, სადაც ყველაზე მეტად ცდილობდა წარმატების მიღწევას. და ვან მეეგერენი გაბოროტდა – გადაწყვიტა, ჭკუა ესწავლებინა იმ საზოგადოებისთვის, რომელმაც მისი აღიარება არ ინება.
Posted in არტი, ნატიფი ხელოვნება, tagged არტი, აღდგომა, იუდა, ლეონარდო და ვინჩი, ლოდოვიკო სფორცა, ნატიფი ხელოვნება, რენესანსი, საიდუმლო სერობა, სანტა–მარია დელა გრაცია, სახარება, ქრისტე, წმინდა ლუკა, ჯვარცმა on April 13, 2012 | 104 Comments »
მას შემდეგ, რაც წმინდა ლუკამ ყალამს მოჰკიდა ხელი და წილად ხვდა ბედნიერება, სამყაროს პირველი ფერმწერი გამხდარიყო, უამრავი შედევრი შეიქმნა. ზოგიერთი მათგანი საუკუნეთა მანძილზე განადგურდა, ზოგმა მედგრად გაუძლო დროის ქარტეხილს და ჩვენამდე მოაღწია. მათი დიდი ნაწილი სახელგანთქმულ მუზეუმებშია დავანებული და ხელოვნების მოყვარულთა მზერას ატკბობს. ძნელია, უფრო სწორედ, შეუძლებელია მათი ერთმანეთან შედარება და რომელიმეს გამორჩევა – საბედნიეროდ, ასწლეულებმა მრავლად შემოგვინახა გენიოსების სახელებიც და ფასდაუდებელი ქმნილებებიც. თუმცა, მაინც არსებობს ნახატები, რომელთა შესახებ ფერწერისადმი ყველაზე გულგრილად განწყობილ ადამიანებსაც კი სმენიათ.
მეთხუთმეტე საუკუნის მიწურულს, რესენსანსის ყვავილობის ხანაში, მეცენატი და ტირანი ლოდოვიკო სფორცა საყვარელი მეუღლის სიკვდილმა მცირე ხნით გამოსტაცა თავაშვებულებისა და უზნეობის მორევს. მილანის ჰერცოგმა რამდენიმე დღის განმარტოვებული გლოვის შემდეგ გადაწყვიტა, ცნობილი ბიბლიური სიუჟეტის დახატვა ებრძანებინა და ეს რთული მისია იმ ეპოქის უკვე აღიარებულ ფერმწერს – ლეონარდო და ვინჩის დააკისრა. პატივმოყვარე მმართველი, ალბათ, ფრიად განაწყენდებოდა, რომ სცოდნოდა, რომ შორეულ მომავალში მის სახელს ძირითადად ამ ფაქტთან დაკავშირებით გაიხსენებდნენ.
